Home / Meer over Astma en Allergie / Achtergrondinformatie

Achtergrondinformatie

Wat is astma?

Bij astma is sprake van een ontsteking van de luchtwegen. Dit is in principe een steriele ontsteking (zonder virussen of bacterieën), een soort chronische irritatie van de luchtwegen. Daardoor is het slijmvlies van de luchtweg extra kwetsbaar, en zijn de luchtwegen extra prikkelbaar. Prikkelbare luchtwegen reageren snel met samentrekken van de spiercellen die zich rondom die luchtwegen bevinden. Bovendien raakt het slijmvlies van de luchtwegen gezwollen door de ontsteking. Door die 2 processen (het samentrekken van de spiertjes rondom de luchtwegen  en het zwellen van het slijmvlies) wordt de doorgankelijkheid van de luchtwegen sterkverminderd, en dit kan vrij snel gaan. Prikkels, die bij gezonde kinderen niet meteen leiden tot kortademigheid, kunnen bij het kind met astma leiden tot forse kortademigheid. Met name de combinatie van prikkels kan leiden tot hardnekkige of ernstige symptomen.

Astma is een chronische ziekte. Het meest kenmerkende verschijnsel is  een piepende uitademhaling, hoorbaar als meerdere hoge tonen tegelijkertijd. Typisch is dat het piepen optreedt in periodes, waarin kinderen in wisselende mate kort van adem zijn en beperkt in hun inspanningsvermogen. Deze periodes kunnen geleidelijk ontstaan – in de loop van dagen/weken – of juist vrij snel – in uren of minuten. In dat laatste geval is er sprake van een typische astma aanval, waarin kinderen in korte tijd hevig benauwd kunnen worden.

Bij astma zijn de luchtwegen abnormaal gevoelig voor allerlei prikkels die leiden tot een vernauwing van de luchtwegen. Dit veroorzaakt de belemmering van het ademhalen.

Tussen de periodes met benauwdheid kunnen de verschijnselen helemaal ontbreken. Er is dan vaak helemaal niets te merken aan het kind met astma.

Anamnese

Het eerste en belangrijkste wat de kinderarts doet, is het nauwkeurig en gedetailleerd afnemen van de anamnese. Dit is in feite het optekenen van het hele verhaal. Informatie over de voorgeschiedenis, inclusief de zwangerschap en geboorte, de eerste maanden, kunnen allemaal relevant zijn in het licht van de huidige situatie. Verder hoort hierbij de informatie over de blootstellingen aan sigarettenrook, aan allergenen (huisdieren, vochtplekken, pollen, huisstofmijt), de behuizing, inrichting van woning en slaapkamer, enzovoort. En natuurlijk is ook van belang of er sprake is of was van eczeem bij het kind, of er voedselallergieën bekend zijn, en of astma/allergie of eczeem in de familie zit. Omdat astma juist typisch een aandoening is die zeer varieert in de loop van de tijd, en kinderen op soms helemaal zonder klachten en zonder symptomen zijn, is de anamnese extra belangrijk.

Daarom is het heel belangrijk dat u weet wanneer uw kind last heeft van hoesten, piepen of kortademigheid: op welk moment van de dag en de week, in welk seizoen, op welke plekken hij dan geweest is (thuis, bij de kinderopvang of bij mensen met dieren), of hij medicijnen heeft gebruikt, hoe hij zich dan gedraagt en hoe zijn conditie verder is. Het kan handig zijn om de ervaringen en observaties op te schrijven in een soort dagboekje.

De vragen van de dokter

De arts heeft die informatie van u nodig om de klachten beter te kunnen beoordelen en de behandeling daarop af te stemmen. Hoe eerder de klachten van uw kind onder controle zijn, hoe beter het is! Het consequent opvolgen van de leefregels leidt tot een betere kwaliteit van leven, betere longfunctie, en ook minder luchtweginfecties. De astmaverschijnselen zullen meestal nog wel optreden, en dan zijn er gelukkig ook nog veilige en effectieve medicijnen beschikbaar. De medicamenteuze behandeling bestaat uit onderhoudsbehandeling en aanvalsbehandeling en wordt toegediend via inhalatie:

Toediening van onderhouds- en aanvalsmedicatie via inhalatie heeft bij kinderen met astma duidelijk de voorkeur vanwege zeer geringe bijwerkingen en goede effectiviteit. Het uiteindelijke effect van de middelen is afhankelijk van de hoeveelheid medicament die uiteindelijk ook echt de longen bereikt (‘longdosis’). Dit wordt bepaald door de eigenschappen van het medicijn, de toedieningsvorm, de inhalatietechniek en de therapietrouw van kind (en ouders).

Allergie onderzoek

Onderzoek naar een allergie voor voedselallergenen of inhalatieallergenen kan worden verricht via onderzoek van het bloed, of via een huidpriktest. De uitslag kan aantonen of er sprake is van een sensibilisatie voor allergenen die via de slijmvliezen van de darmen of longen naar binnen komen. Een sensibilisatie betekent dat het lichaam antistoffen maakt tegen een of meerdere allergenen. Het laat zien dat er een reactie aanwezig is in het bloed of in de huid, maar dat betekent nog niet dat er in de long ook een (heftige) reactie zal plaatsvinden. Met andere woorden: het is niet identiek aan astma of allergie. Een bekend voorbeeld zijn de allergie-uitslagen voor voedsel: deze kunnen als peuter/kleuter wel degelijk een betekenis hebben gehad, maar na verloop van tijd reageert het kind niet meer of veel minder. Als puber kan deze bloeduitslag nog wel aanwezig zijn maar in de praktijk helemaal geen consequenties meer hebben.

Kruisreacties bestaan ook: de oorspronkelijke prikkel (b.v. berkpollen) leidt tot een allergie, maar daarna ontwikkelt het lichaam ook een reacties op andere allergenen (bijvoorbeeld appel), omdat deze erg op de berkpollen lijken.

” Wees nieuwsgierig en kritisch; bereid je bezoek goed voor! 
– neem je medicatie mee
– schrijf de vragen die je hebt van te voren op
– begrijp je iets niet? Vraag om uitleg, die geven we graag “